Jak prać i pielęgnować wełniany sweter? 5 błędów, przez które szybciej traci dobry wygląd

Wełniany sweter może zostać w szafie na wiele sezonów. Wełna jest sprężysta, dobrze radzi sobie z zapachami i zwykle nie wymaga prania po każdym założeniu. Nie oznacza to jednak, że „czyści się sama”: plamy i zabrudzenia nadal trzeba usuwać, a samo pranie trzeba zrobić dobrze.

Najczęściej sweter traci dobry wygląd nie od noszenia, tylko od drobnych błędów przy praniu, suszeniu i przechowywaniu. Zebraliśmy pięć najczęstszych i podpowiadamy, co robić zamiast nich. Przygotowując ten poradnik, korzystaliśmy między innymi z publicznych zaleceń dotyczących pielęgnacji wełny publikowanych przez The Woolmark Company. Zawsze jednak pierwszeństwo mają instrukcje znajdujące się na metce konkretnego produktu.

W skrócie:

1. Zanim wypierzesz sweter, sprawdź metkę. Nie każdy wełniany sweter pierze się tak samo.
2. Jeśli sweter nie jest poplamiony ani zabrudzony, często wystarczy go przewietrzyć.
3. Pierz na lewej stronie, w temperaturze z metki, z łagodnym środkiem do wełny.
4. Nie wykręcaj mokrej dzianiny. Odsącz wodę w ręczniku.
5. Susz na płasko, z dala od grzejnika i mocnego słońca. Przechowuj złożony na półce.

Błąd 1: pranie swetra po każdym założeniu

Wełniany sweter zazwyczaj nie wymaga prania po jednym dniu noszenia. Wełna jest odporna na zapachy i zabrudzenia, więc jeśli sweter nie jest poplamiony ani wyraźnie zabrudzony, często wystarczy go przewietrzyć.

Po zdjęciu rozłóż sweter na oparciu krzesła lub suszarce, w przewiewnym miejscu. Nie chowaj noszonej dzianiny od razu do zamkniętej szafy. Dobrze też dać jej odpocząć między kolejnymi założeniami, bo sprężyste włókna wełny z czasem wracają do swojego ułożenia.

Mniej niepotrzebnych prań to mniej tarcia, a więc mniejsze ryzyko mechacenia i odkształcenia dzianiny.

Plama? Zareaguj od razu: delikatnie odsącz ją czystą ściereczką, bez pocierania. Pocieranie wciera zabrudzenie w dzianinę i może ją sfilcować w tym miejscu.

Błąd 2: ignorowanie metki

Nie każdy wełniany sweter pielęgnuje się w ten sam sposób. Rodzaj włókna jest ważny, ale sposób prania zależy też od splotu dzianiny, przędzy i wykończenia. Dlatego zawsze zaczynamy od metki. Metka ma pierwszeństwo przed każdą uniwersalną poradą, także tą. Jak czytać symbole na metce, pokazujemy niżej w tym poradniku.

Metka dopuszcza pranie w pralce	Metka zaleca pranie ręczne
Odwróć sweter na lewą stronę.	Odwróć sweter na lewą stronę.
Wybierz program do wełny albo program delikatny.	Użyj wody w temperaturze z metki, zwykle letniej lub chłodnej.
Ustaw temperaturę zgodną z metką.	Delikatnie zanurz sweter i ostrożnie poruszaj nim w wodzie, bez pocierania, ugniatania i wykręcania.
Dodaj niewielką ilość łagodnego środka do wełny.	Płucz dokładnie zgodnie z zaleceniami na metce, bez pocierania i wykręcania dzianiny.
Nie przepełniaj bębna i nie ustawiaj wysokich obrotów wirowania.	Nie zostawiaj swetra długo namoczonego.

Czym prać? Wybieraj łagodne środki przeznaczone do wełny. Unikaj wybielaczy oraz detergentów zawierających proteazy, chyba że producent wyraźnie oznaczył je jako bezpieczne dla wełny. Wełna jest włóknem białkowym, dlatego enzymy rozkładające białka mogą ją uszkadzać.

Dlaczego wełna się kurczy? Włókna wełny mają na powierzchni drobne łuski. Pod wpływem wilgoci, podwyższonej temperatury i intensywnego ruchu mogą się ze sobą zaczepiać. W efekcie sweter kurczy się, staje się grubszy i sztywniejszy — czyli ulega sfilcowaniu. Dlatego podczas prania unikaj przede wszystkim zbyt wysokiej temperatury, tarcia i intensywnego wirowania.

Nie ma jednej temperatury dobrej dla wszystkich wełnianych ubrań. Część można prać w 30°C, inne mają dopuszczoną inną temperaturę, a niektóre wymagają czyszczenia profesjonalnego.

Błąd 3: wykręcanie mokrego swetra

Mokra dzianina jest ciężka i łatwo się rozciąga. Mocne wykręcanie może zdeformować rękawy, linię ramion i długość swetra.

Jak bezpiecznie odsączyć wodę:

1. Połóż sweter płasko na czystym ręczniku. Najlepiej jasnym i niepylącym, żeby kolor ani włókna nie przeszły na dzianinę.
2. Zwiń ręcznik razem ze swetrem.
3. Delikatnie dociśnij, żeby ręcznik wchłonął wodę.
4. Rozwiń sweter i przywróć mu właściwy kształt.

Nie podnoś mokrego swetra za rękaw ani za jeden fragment. Przenoś go, podtrzymując całą powierzchnię.

Błąd 4: suszenie na wieszaku, grzejniku albo w suszarce

Mokrego swetra nie susz na wieszaku. Ciężar wody może wyciągnąć jego długość, zdeformować ramiona i zostawić wybrzuszenia w miejscu końców wieszaka.

Wysoka temperatura też nie służy wełnie. Grzejnik może zmienić kształt i chwyt dzianiny, a intensywne słońce wpłynąć na kolor. Suszarki bębnowej używaj tylko wtedy, gdy metka wyraźnie na to pozwala.

Wełniany sweter najlepiej suszyć:

• rozłożony na płasko, na czystym ręczniku albo suszarce do swetrów,
• po wcześniejszym wymodelowaniu dłońmi do właściwego kształtu i rozmiaru,
• z dala od grzejnika i bez bezpośredniego słońca,
• do całkowitego wyschnięcia, zanim trafi do szafy.

Błąd 5: uznanie zmechacenia za zniszczenie

Drobne kuleczki na powierzchni swetra nie oznaczają, że ubranie jest złej jakości albo nadaje się do wyrzucenia. Zmechacenia powstają przede wszystkim w wyniku tarcia. Najczęściej pojawiają się:

• pod pachami,
• na bokach i rękawach,
• w miejscu kontaktu z torbą,
• pod kurtką lub płaszczem.

Mogą pojawić się także na dobrej jakości wełnie. To, jak bardzo sweter się mechaci, zależy między innymi od rodzaju i długości włókien, skrętu przędzy, konstrukcji dzianiny, sposobu jej wykończenia oraz intensywności tarcia. Sama obecność zmechaceń nie świadczy więc automatycznie o niskiej jakości swetra.

Zmechacenia usuń delikatnie grzebykiem do wełny albo golarką do ubrań. Sweter powinien być suchy i rozłożony na płasko. Golarki używaj bez dociskania, omijając szwy, ściągacze i wypukłe elementy splotu. Przy bardzo delikatnej dzianinie zrób najpierw próbę w mało widocznym miejscu.

Jak odświeżyć sweter bez prania?

Zanim zdecydujesz się na pranie, sprawdź, czy sweter nie potrzebuje tylko odświeżenia. Często to wystarczy po kilku założeniach.

• Wietrzenie. Rozłóż sweter na kilka godzin w przewiewnym miejscu, na przykład na oparciu krzesła przy uchylonym oknie albo na balkonie, w cieniu. To najprostszy sposób, żeby pozbyć się zapachu po dniu noszenia.
• Para. Jeśli metka tego nie zabrania, para może pomóc wygładzić i odświeżyć dzianinę. Możesz użyć parownicy, trzymając ją kilka centymetrów od swetra i nie dociskając urządzenia do materiału, albo pozostawić sweter na krótko w zaparowanej łazience. Po odświeżaniu sweter powinien całkowicie wyschnąć, zanim go założysz lub schowasz.
• Szczotka do odzieży. Miękka szczotka usuwa kurz i włosy z powierzchni dzianiny. Szczotkuj delikatnie, w jednym kierunku, bez mocnego nacisku.
• Odpoczynek. Nie zakładaj tego samego swetra dzień po dniu. Przerwa między założeniami pozwala dzianinie odzyskać kształt.

Jeśli sweter ma plamę, jest wyraźnie zabrudzony albo zapach nie znika po przewietrzeniu, czas na pranie zgodnie z metką.

Jak czytać symbole na metce?

Symbole na metce opisują, jak bezpiecznie pielęgnować dany produkt. W Europie stosuje się system symboli opisany w normie ISO 3758 i promowany przez organizację GINETEX. Przekreślony symbol zawsze oznacza zakaz danej czynności.

Symbol	Co oznacza
Miska z wodą i liczbą	Pranie w pralce. Liczba to maksymalna temperatura w °C.
Jedna kreska pod miską	Program łagodny.
Dwie kreski pod miską	Program bardzo łagodny, na przykład do wełny lub jedwabiu.
Miska z dłonią	Tylko pranie ręczne.
Przekreślona miska	Nie prać. Sprawdź pozostałe symbole, aby ustalić, czy produkt można czyścić profesjonalnie.
Przekreślony trójkąt	Nie wybielać.
Kwadrat z kółkiem	Suszenie w suszarce bębnowej. Jedna kropka oznacza obniżoną temperaturę, dwie kropki normalną.
Przekreślony kwadrat z kółkiem	Nie suszyć w suszarce bębnowej.
Kwadrat z poziomą kreską	Suszyć na płasko. Ten symbol często znajdziesz na metkach swetrów.
Żelazko z kropkami	Kropki określają dozwolony poziom temperatury prasowania: jedna oznacza niską temperaturę, dwie umiarkowaną, a trzy wysoką. Dokładne ustawienie dobierz zgodnie z metką ubrania i instrukcją żelazka.
Kółko z literą P lub F	Można oddać do czyszczenia chemicznego. Litera mówi pralni, jakich środków użyć.
Kółko z literą W	Można oddać do profesjonalnego czyszczenia na mokro.
Przekreślone kółko	Nie czyścić chemicznie.

Kreski pod kółkiem oznaczają, że czyszczenie w pralni ma być łagodne. Jeśli symbol na metce jest dla Ciebie niejasny, zapytaj w pralni albo u producenta ubrania.

Jak przechowywać wełniane swetry?

Swetrów nie przechowuj na wieszakach. Długie wiszenie rozciąga dzianinę i deformuje linię ramion.

• Przed dłuższym przechowywaniem sweter wypierz lub dokładnie odśwież i usuń plamy. Pozostawione zabrudzenia z czasem trudniej usunąć.
• Upewnij się, że jest całkowicie suchy.
• Złóż go delikatnie i połóż na półce. Jeśli chowasz sweter na kilka miesięcy, umieść całkowicie suchą dzianinę w czystym, szczelnie zamkniętym pojemniku lub worku przeznaczonym do przechowywania odzieży.
• Chroń przed molami: odkładaj tylko czyste ubrania, bo mole szczególnie chętnie wybierają zabrudzoną wełnę. Regularnie przewietrzaj szafę. Cedr czy lawenda mogą pomóc jako dodatek, ale nie zastąpią czystości.

Przechowywanie poza sezonem

Kiedy wełniane swetry mają przeleżeć kilka miesięcy, kilka dodatkowych kroków pomaga utrzymać je w dobrym stanie.

• Chowaj tylko czyste swetry. Larwy moli żywią się włóknami wełny, a ślady potu i jedzenia czynią dzianinę dla nich bardziej atrakcyjną. Wypierz albo dokładnie odśwież każdy sweter przed schowaniem.
• Wybierz odpowiednie opakowanie. Jeżeli zależy Ci przede wszystkim na ochronie przed kurzem, możesz wykorzystać czysty bawełniany pokrowiec. Przy przechowywaniu przez kilka miesięcy i zabezpieczaniu przed molami lepiej sprawdzi się szczelnie zamknięty pojemnik lub worek. Umieszczaj w nim wyłącznie całkowicie suchą dzianinę, ponieważ zamknięta wilgoć sprzyja powstawaniu zapachów i pleśni.
• Nie ściskaj swetrów. Złóż je luźno i nie układaj zbyt wysokich stosów, żeby dzianina nie zgniotła się i nie odkształciła.
• Zaglądaj do nich co jakiś czas. Mole lubią ciemne, rzadko ruszane miejsca. Raz na kilka tygodni wyjmij swetry, przewietrz je i sprawdź, czy nie ma na nich śladów żerowania.
• Dbaj o czystość szafy. Odkurzaj półki i kąty szafy, zanim odłożysz do niej swetry.

Pułapki feromonowe na mole nie usuwają problemu, ale pomagają zauważyć, że mole pojawiły się w domu. Jeśli znajdziesz larwy lub dziurki w dzianinie, wyjmij wszystkie ubrania z szafy, dokładnie ją wyczyść i wypierz lub odśwież rzeczy zgodnie z ich metkami.

Pielęgnacja wełny: ściąga do zapisania

• Najpierw sprawdź metkę.
• Wietrz sweter, zanim zdecydujesz się na pranie.
• Pierz na lewej stronie.
• Używaj łagodnego środka przeznaczonego do wełny.
• Stosuj temperaturę i sposób prania wskazane na metce.
• Nie pocieraj i nie wykręcaj mokrej dzianiny.
• Po praniu przywróć swetrowi kształt.
• Susz na płasko, z dala od grzejnika i słońca.
• Zmechacenia usuwaj delikatnie, na suchej dzianinie.
• Przechowuj sweter czysty, suchy i złożony na półce.

Najczęściej zadawane pytania

Jak często prać wełniany sweter?

Nie ma jednej liczby dla każdego swetra. Jeśli nie jest poplamiony ani zabrudzony, po noszeniu często wystarczy go przewietrzyć. Pierz go wtedy, gdy rzeczywiście tego wymaga.

Czy wełniany sweter można prać w pralce?

Tak, jeśli pozwala na to metka. Wybierz wtedy program do wełny lub delikatny, temperaturę z metki i łagodny środek do wełny.

Czy wełnę zawsze pierze się w 30°C?

Nie zawsze. Temperaturę dopasuj do zaleceń z metki. Niektóre swetry wymagają prania ręcznego, inne można prać w pralce, a część powinna trafić do pralni.

Czy sweter z merino pierze się inaczej?

Podstawowe zasady pozostają takie same: najpierw sprawdź metkę, zastosuj łagodny środek przeznaczony do wełny, nie wykręcaj dzianiny i susz ją na płasko. Merino jest bardzo cienkim i miękkim włóknem, dlatego taki sweter warto pielęgnować szczególnie delikatnie.

Czy wełniany sweter można suszyć w suszarce bębnowej?

Tylko jeśli metka wyraźnie na to pozwala. W innych przypadkach susz go na płasko.

Czy można uratować skurczony sweter?

Jeśli dzianina tylko nieznacznie zmieniła wymiary, delikatne formowanie podczas suszenia może pomóc. Mocnego skurczenia i sfilcowania zwykle nie da się odwrócić.

Czy mechacenie oznacza słabą jakość swetra?

Nie. Mechacenie wynika przede wszystkim z tarcia i może pojawić się także na dobrej jakości wełnie. Znaczenie mają też rodzaj przędzy, splot i sposób noszenia.

Chcesz wiedzieć więcej o wełnie?

O tym, dlaczego wełna zachowuje się inaczej niż inne materiały i jak ją prasować, piszemy w artykule Wełna – jak ją pielęgnować i dlaczego nie jest trudna.

Masz pytanie o pielęgnację konkretnego modelu? Napisz na office@bombshe.com albo zadzwoń pod +48 883 188 089. Swetry Bombshe znajdziesz w zakładce Swetry, a nowe modele w Nowościach.

Zapisz ten poradnik przed pierwszym praniem swetra.